Mükemmeliyetçilik Nedir?: Mükemmeliyetçi misiniz?

Gün içerisinde üzerinde baskı hissettiğin oldu mu? Baskıdan çok, çok daha iyi bir şeyler yapmalıyım arzusu veya uğraş verdiğin her şeyde en mükemmelini istediğini hiç düşündün mü?

Son olarak bu soruların cevabını verirken kendine ne kadar dürüstsün? Bugün “mükemmeliyetçilik” ile alakalı içeriğim için oturup bir güzel araştırmamı yaptım; üstüne afiyet bir de kahvemi aldım yanıma ki değmeyin keyfime. Size itiraf etmeliyim ki bugünkü araştırmalarımın ardından benim de bazı konularda mükemmeliyetçiliğe eğilimim olduğunu fark ettim. Allahtan tam tamına o sıfata layık değilim; bunu erken aşamada çözmek için adımlar atmaya başlayacağım.

Peki gelelim “mükemmeliyetçilik nedir?” sorusunun cevabına, Mükemmeliyetçilik, mükemmel olana ulaşabilme arzusu veya inancını taşıyan duygu, düşünce veya davranış bütünlerine denilebilir. Herhangi bir dilekçe yazdığınızda, üstün çabalarla uğraşım göstermeniz ve yazdığınız dilekçeyi hiçbir şekilde beğenememeniz, sınavdan veya herhangi bir sonuçtan memnun olamama gibi bu tarz sorunlarla karşılaşanların mükemmeliyetçiliğe eğilimi olduğunu düşünebiliriz. Herhangi bir yapının kapağına karar verememe, yapılan her işten sonra tatmin olamama vs. “mükemmeliyetçilik örnekleri” arasına sığdırılabilir. Örneklerden anlayacağınız üzere her insanın bazı dönemler mükemmeliyetçiliğe kaçtığı anlar olabiliyor. Bu durumun ilerleyen aşamalarında karşınıza çıkacak sorunları sizlere anlatacağım. Aşamalardan önce ne kadar mükemmeliyetçi olduğunuzu analiz etmenizi istiyorum.

Mükemmeliyetçi İnsanın Özellikleri Nelerdir?

Araştırmalara bakıldığında mükemmeliyetçiliğin karaktere yayılmasındaki sebebin “erken yaş deneyimleri” ile alakalı olduğu görülüyor. Bakalım ne kadar mükemmeliyetçisin? Veya mükemmeliyetçi misin?

  • Onay, kabul ve sevgi ihtiyaçları vardır. Bu ihtiyaçları sadece mükemmeliyetçi insanın özellikleri olarak değerlendirmemiz tabi ki biraz saçma olur; çünkü her insanın biraz bu tür ihtiyaçları oluyor. Mükemmeliyetçi bakış açısına ve inancına sahip olan kişiler “mükemmel” olduktan sonra bu ihtiyaçların tamamen gideceğine inanırlar.
  • Olumsuz düşünceleri bulunur ve tamamen olumsuza odaklanırlar. Kendilerinde gördükleri hataları, eksiklikleri, zayıflıkları ve hataları neredeyse kabul edemez hale gelirler.
  • Hata yapmaktan korkarlar. Yaptıkları her hatanın bir “başarısızlık” belirtisi olduğunu düşünür ve gerilirler. Her hatanın ve zayıflığın utanç verici olduğunu düşünmekten kendilerini alıkoyamazlar; bu hatalara karşı kendilerine oldukça acımasız davranırlar.
  • Başarısızlık korkuları hat safhadadır. Bu özellik “mükemmeliyetçi insanın” en belirgin özelliğinden bir tanesi olarak görülüyor. Bu özellik paragrafın başında da belirttiğim gibi “erken yaş deneyimleriyle (çocukken atlatılan travmalar vs.)” ilişkilendirilebilir.
  • Katı düşünmeye meyillidirler. Hayatın renklerinden bir haber yaşarlar ve her şey kurallardan ibarettir.
  • Öz değer eksiklikleri vardır. Bunun en temel sebebi dışarıdan gelen en ufak olumsuz yorum benliklerini sarsabilecek seviyede olmasıdır.

Eveet! Mükemmeliyetçi miyiz? Ben sorumu sordum aşağıya inip yüksek müsaadenizle devam edeyim.

Sizlere kişilik özelliklerinden sonra mükemmeliyetçi kişilerin bazı davranış şekillerinden de bahsedeyim:

  1. Bir işi yaparken sürekli bir şekilde kontrol etme, düzeltme ve tekrarlama.
  2. Yüksek derecede planlama, düzene sokma, sıraya koyma.
  3. Süreklilik halinde erteleme.
  4. Eleştiriye tahammül edememe.
  5. Karar verememe.

Davranış şekillerinden sonra kafanızda bir taslağın oluştuğunu düşünüyorum. Peki asıl mesele olan mükemmeliyetçilik nasıl geçer? Mükemmeliyetçiliğin geçmesinin tabi ki bir “süreçten” ibaret olduğunu söylemeliyim.

Tabi sizin de kendinizde bir sorunun olduğunu fark etmeniz gerekiyor. Nedir bu sorun? Mükemmeliyetçi olmak veya bu duruma eğiliminizin olması. Sorunu anlamakla çözüm için gerekli önkoşulu oluşturdunuz; gelelim bu sorunun nasıl hallolacağına.

Mükemmeliyetçilik Nasıl Geçer?

Bu davranışın kabul edildikten sonra törpülenmesi ve normal seviyeye getirilmesi biraz sabır istiyor. Kararlılık ve sabırla birlikte davranışın geçmesini beklerken mükemmeliyetçi olmamaya dikkat edin.

  • Mükemmeliyetçiliğin finansal getirisini düşünün ve ne kadar boş “harcamalarda” bulunduğunuzu fark edin.
  • İnsan olduğunuzun farkına varın. Her insanın belli başlı kusurları bulunur; sayın okuyucum hiçbir insan inan ki kusursuz değildir. Sınırlarınızın farkına varmanız gerekiyor; her insan gibi hatalarınızın olabileceğini, zayıf yönlerinizin olduğu gibi güçlü yönlerinizin de olduğunu kendinize anlatın.
  • Hedeflerinizi gerçekçi bakış açısıyla seçmekle birlikte istek ve ihtiyaçlarınıza göre belirleyin.
  • Anın farkına varın ve anı yaşayın.
  • Dışarıdan gelen eleştirileri bir saldırı olarak algılamayın. Öğrenmeye ve anlamaya bakın.
  • Acele etmeyin ve kararlı olun.
Paylaş:

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir