Yetersizlik Duygusu: Kendine Yaptığın Nankörlüğü Fark Et

Yetersizlik Duygusu

Yetersizlik duygusu, hep bir çaba içinde olmanıza neden olur. Çabadan ziyade insanlar için yoktan yere koşturmanız, kendinizi bir şeyler için kanıtlamaya çalışmanız vs. bunların tümü yetersizlik hissiyatından dolayıdır. Bir dönemler bu hissiyatı yaşadığımı söylemekten asla gocunmam; sağlıksız bir çocukluk geçiren çoğu bireyde bu duygudan nasibini almıştır.

Öncelikle bu duygunun farkındalığıyla, yazının içinde bulunduğunuz için sizi gönülden tebrik ederim. Çoğu insan hissettiği bu -zavallı- duyguyu içinde saklamayı düşünüyor. Yani anlayacağınız çoğu kişi, yetersizlik duygusunun neden olduğunu araştırmaya ve kendine söylemeye korkuyor. Neden mi? Onlar sizin gibi kendini geliştirmek veya kendiyle alakalı bir sorunu çözmek istemiyorlar; çünkü bazı kişilerin fıtratında kendilerine soru sormak yoktur.

Yetersizlik Duygusu Nedir?

Yetersizlik duygusu, insanın hayat kalitesini ve bunun yanında ruh sağlığını negatif yönde etkileyen bir duygudur. Bu duyguya sahipseniz çeşitli sıkıntılara maruz kalmış olabilirsiniz. Mesela: Duygu durum bozuklukları, depresif tavırlar, kronik mutsuzluk ve depresyon… tanıdık geldi mi sevgili okur? Şunu çok açık söyleyebilirim ki, yetersizlik duygusuyla mücadele etmek istiyorsanız, ilk olarak bazı inanışlardan kurtulmanız gerekiyor.

Yetersizlik duygusu psikolojide kişinin kendi beceri ve yeterliliklerini yok sayması ve sahip olduğu iyi özelliklerini de reddetmesi olarak açıklanabilir.

Yetersizlik Duygusu Belirtileri

Kendinizi neden yetersiz hissettiğinizi bilmeden önce, bu duyguya sahip misiniz önce ona bakalım. İşte yetersizlik duygusuna sahip olduğunuzu gösteren belirtiler:

  • Kendinizden daha bilgili, daha tecrübeli ve daha güzel gözüken birinin yanında rahatsız oluyor musunuz? Bu bilinçte karşınızdaki kişiyi kendinizden daha üstün görürsünüz; bu bilinci de fark edebilmeniz hiç kolay değildir.
  • Güvensizlik. Hiç kimseye güvenmiyor ve haliyle yalnız mı kalıyorsunuz? Belki de aldatılmaktan ve tekrar kendinizi yetersiz hissetmekten korkuyorsunuzdur.
  • Yapmak istediklerinden kolayca vazgeçmek.
  • Eleştiriye tahammülsüzlük. Eleştiriler esnasında size gereksiz yere yüklenildiğini mi düşünüyorsunuz?
  • Sosyal durumlarda kendini geri çekme isteği.
  • Kusuru sürekli başkalarında bulma ve arama. Kendinize hiç öz eleştiri yaptınız mı?
  • Mükemmeliyetçi olmak. Her şeyin en iyisini istiyorsanız, istediğiniz hiçbir zaman olmayacak. En kusursuzu olmak istiyorsanız, hep kusurlu kalacaksınız.
  • Reddedilme korkusu.
  • Öz güvensizlik.
  • Anksiyete ve depresyon gibi psikolojik rahatsızlıklar.

Yetersizlik Duygusu Neden Olur?

Gel gelelim yetersizlik duygusunun neden oluştuğuna. Uzmanlar bu duygunun %90’ının çocukluk çağında yaşanılan olaylarla ilgili olduğunu söylüyor. Yani sağlıksız bir çocukluk geçirdiyseniz, ebeveynleriniz tarafından psikolojik ve bedenen bir şiddete maruz kaldıysanız veya herhangi bir çocuğun görmemesi gereken şeyler gördüyseniz, bu duyguyla haşır neşir olmanız muhtemeldir.

Birkaç örnekle bu duyguyu hemen size açayım: Mehmet’in oğlu da polisliği kazanmış; bizim ki hala sanayide. Sen yanlış yapamazsın; yanlış yaptığın anda bitersin algısıyla mı büyüdünüz? Bu da size mükemmeliyetçilik mi kattı? Evet doğru gidiyoruz sanırım… bununla birlikte kendinizi sürekli yetersiz hissetmeye başladınız.

Yetersizlik hissine karşı farkındalığınızı yükseltmek istiyorum. Müsaade edin size bir hikaye anlatayım: Yetersiz hissiyatıyla mücadele ederken, kendime bir dayanak arıyordum. Efendim yakışıklı gözükmek, fiziksel aktiviteler vs. hepsini uyguluyordum. Ancak bir türlü şu hissiyatın beni zedelemesine karşı koyamıyordum. Çünkü insanın hep daha fazlasını isteyeceğini bilememiştim; aslında sadece şu dünyaya gelmenin yeterli olduğuna kendimi bir türlü inandırabilseydim.

Yahu insan doğduk tamam da, EEE! Kolunuz mu yok? Ya da kolu olmayan bir birey kendini sürekli yetersiz mi hissetmek zorunda? Fiziksel engeli nedeniyle kendi temel ihtiyaçlarını karşılayamayan birey de mi yetersiz hissetmek zorunda? Yada siz bu yetersizlik hissiyatına mı saplantılısınız? Hangisi, bir düşünün derim.

Yetersizlik Duygusunu Aşmak

Yetersizlik Duygusunu Aşmak

Yeterli olduğunuza hiçbir zaman ikna olmayacaksınız. Yeterli olduğunuzu bildiğinizde, kendinizi daha iyi idrak etmeye başlıyorsunuz. Siz yeterlisiniz! O hissiyatın nedeni “saçma sapan nedenlerden kalma” bir zırvalıktan öte değil. Bu düşünce ve farkındalıkla yavaş yavaş yetersizlik hissiyatından kopmaya başlayabilirsiniz.

Belki kendinizi keşfetmediniz, belki farkındalığınız çok az ve hayatın başındasınız. Kendinize inanıp, güvenmeyi tercih etmelisiniz; bunun başka hiçbir yanı yok. Bu hissiyatları kendiniz aşacaksınız, kendinize sihirli dokunuşlar yapmayı öğrendikten sonra, kimsenin dokunuşlarına ihtiyaç duymuyorsunuz.

Yetersizlik duygusundan nasıl kurtulmanız gerektiğine dair fikirlerim var. Uzmanların da söylediklerine aşinayım; gelin size naçizane tavsiyelerimi de vereyim.

Yetersizlik Duygusu Nasıl Geçer?

Yetersizlik duygusunu zaman içinde atlatabileceğinizden emin olmalısınız. Kendinizden emin bir şekilde ilerledikten sonra inanın bu yaşadığınız duygudan kurtulabilirsiniz. Yeter ki yapmanız gerekenleri ve farkında olmanız gereken durumları bilin. İşte yetersizlik hissinden kurtulmak için yapmanız gerekenler:

Yetersizlik Duygusunu Fark Edin

Sürekli bir şekilde yetersizlik hissettiğiniz için “duygunun bir anda” kaybolup gideceğini düşünmemelisiniz. Duygudan kurtulmaya bir “süreç” gözüyle bakmanızı tavsiye ediyorum.

Bu süreçte neler yapacağınızı çok iyi bileceksiniz; zaman zaman hissedebileceğiniz bu duyguyu bastırmaya değil, farkındalık oluşturmaya çalışacaksınız. İnanın bana bir süre sonra “yetersizliğin ne kadar yersiz” bir şey olduğunu anlayacaksınız.

Yeter ki kendinizin “yetersiz olduğunu” düşünmeyin. Hiçbir insan yetersiz değildir; her insanın potansiyeli çok ayrı ve özeldir.

Meditasyon Yapın

Sürekli bir şekilde meditasyon yapmaya başlayınca, bu zamana kadar kendini sürekli yetersiz hisseden zihniniz, artık yeterli olduğunu hissetmeye başlayacak. Zaman içinde olumlama ve farkındalık meditasyonlarıyla zihninizin içindeki o “yetersizi” yenebilirsiniz.

Meditasyon yapmak, süreci çok güzel yönetmenize neden olur. Meditasyon yapmayı ihmal etmeyin; yeter ki bir başlayın, gerisi gelecek.

İlgili İçerik: Meditasyon Nasıl Yapılır?

Zihninizi Pozitif Düşünmeye Alıştırın

Pozitif düşünmekte haliyle kolay olmayacak. Bu zamana kadar “yetersizlikle birlikte karamsarlığı da” zihninizde taşımış olabilirsiniz. Pozitif düşünebilmek için bazı olaylara bakış açınızı, söylediğiniz cümleleri ve verdiğiniz tepkileri değiştirmek zorunda kalabilirsiniz. Gerekli ipuçlarını aşağıdaki yazımda tastamam verdim.

İlgili İçerik: Şükran Günlüğü Nedir?

İlgili İçerik: Olumlu düşünme teknikleri nelerdir?

Karamsarlıktan Vazgeçin

Zihniniz bu zamana kadar kötü kodlar almış ve her olayın kötüsünü görmeye meyilli olmuş olabilir. Artık zihninize hatırlatmanız gereken bir şey var; pozitiflik. Olayların her zaman “en iyi” tarafına bakmayı öğrenmeniz gerekiyor; yoksa hayatın içinde görmek istediğiniz her yerde negatif bir şey bulabilirsiniz.

Unutmayın karşınıza çıkan olay ve durumlarla nasıl mücadele etmeniz gerektiğini kendiniz belirliyorsunuz.

Kendinizle Yarışmayı Öğrenin

Bu hayatta en büyük rakibimizin bir önceki kendimiz olduğunu düşünenlerdenim. Kimse aynı yaratılmadı, herkesin hayatı, şansı, yaşadıkları ve düşünceleri farklı. O sebepten dolayı “kimse kimseyle bir değil” hepimiz biriciğiz.

Kendinizle nasıl yarışırsınız? Kendinizi geliştirerek, tecrübe kazanarak, ders alarak, okuyarak ve öğrenerek. Kısacası kendinizi geliştirerek.

Kimseyle Kendinizi Kıyaslamayın

Belki de yetersizliğinizin en büyük sebebi, kendinizi başkalarıyla kıyaslama alışkanlığınızdır. Bu durum size tanıdık geldiyse, davranışınızın hiçbir zaman etik olmayacağını bilmenizi isterim. Çünkü herkes aynı kadere değil; bir önceki maddede söylediğim gibi kendinizle yarışmalısınız.

Hobi Edinin

Uğraşınız olsun; hobiden ziyade ilgi alanı da keşfedebilirsiniz. Kendi başınıza vakit geçirmeyi öğrenin; keyifli anlar oluşturun. Aşağıda vereceğim linkte gerçekten de işinize yarayacağını düşündüğüm birçok aktivite var.

İlgili İçerik: Yalnız Başına Vakit Geçirmek

Plan Listesi Oluşturun

Planlı bir şekilde güne başladığınızda, her şeyin ne kadarda iyi gittiğini göreceksiniz. Ve böylece öz disiplininizde gelişim göstermiş olacak; kendinizle vakit geçirmeyi de ayrı bir şekilde öğrenmeye başlayacaksınız.

Kendinize olan saygınız ve sevginiz bu plan doğrultusunda hareket etmeyi öğrenince daha da kolaylaşacak.

Hedeflerinizi Bilin

Hedefleriniz doğrultusunda hareket etmek ve bir gayeye sahip olmak sizi kendinize değerli hissettirir. Kimseye ihtiyacınız olmadan saygı ve sevgi kazanmak istiyorsanız, ne yapacağını ve amacını bilen birisi olmalısınız.

Egzersiz Yapın

Spor yapamıyorum üşeniyorum naraları atıyorsanız, en azından egzersiz yapın. İyi bir şekilde ısınma hareketleri yaptıktan sonra 15-20 dakika vücut ağırlığıyla idman yapın.

Öz Duyularınızı İyi Tanıyın

Öz farkındalık, öz saygı, öz şefkat, öz disiplin vs. bu tarz duyularınızı tanımayı kendinize bir hedef haline getirebilirsiniz. Farkındalığınız ne kadar? Kendinize saygınız ne kadar? Kendinize karşı anlayışlı mısınız? Kendinize karşı şefkat duyabiliyor musunuz? Ne kadar istediklerinizi yapabiliyorsunuz?

Bu tarz duyuları keşfedebilmek, kişinin kendini keşfetmesi kadar önemlidir. Sorgulayın ve arayın; bu tarz duyularınızla ilgili sitemde birçok yazı var. Yardımcı olabilmek adına aşağıya linklerini de bırakıyım.

İlgili İçerik: Öz Şefkat Geliştirme Yolları

İlgili İçerik: Öz Farkındalık Nedir? Öz Farkındalığı Kazanmanın Yolları

İlgili İçerik: Öz Disiplin Nedir? Nasıl Kazanılır?

Paylaş:

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir